همت هاي نافذ
علی اکبررحمتی(امار86)-موضوع هسته اي ايران را بايد به عنوان يكي از مهمترين معيارها در سنجش ميزان پيشرفت علمي كشور و همچنين عملكرد دو دولت مختلف در سياست خارجي در قبال اين موضوع دانست.
اززماني كه موضوع فعاليت هاي هسته اي ايران در cnn با پخش تصاوير ماهواره اي از تأسيسات هسته اي ايران، مطرح شد؛ عملاًََ نه تنها ايران بلكه بسياري از كشورها را درگير موضوع جديدي در سياست هاي خارجي و داخلي خود كرد. از آن پس واژه اي جديدي به نام "ديپلماسي هسته اي"در سياست خارجي ايران نمود پيدا كرد.از همان ابتدا، اين ديپلماسي بر مبناي خط قرمز شوراي امنيت بنا گذاشته شد. بدان معنا كه ديپلمات هاي ايران، به جاي دفاع از حقوق ملت، هدف تمام فعاليتهاي خود را آن قرار داده بودند كه پرونده ي هسته اي به شوراي امنيت ارجاع داده نشود.
در واقع شوراي امنيت براي اينان به مثابه ي آخر دنيا فرض شده بودو دولت دوم خرداد، اين سياست خود را در راستاي دور كردن كشور از بحران وتهديد مي دانست. اين موضوع سبب شد كه وزراي خارجه ي سه كشور اروپايي در سفر خويش به تهران ، موضوع تضمين هاي امنيتي دربرابر تعليق کلیه فعاليت هاي هسته اي ايران را مطرح كند.
مارك لئونارد(مدير سياست خارجي مركز اصلاح اروپايي ) در سال 1384 مي نويسد:«غرب ايران را با سه حربه ي مختلف ارجاع پرونده به شوراي امنيت ، تحريم هاي اقتصادي وحمله ي نظامي به مراكز هسته اي مي ترساند. عيني ترين تهديد ايران، ارجاع پرونده به شوراي امنيت است. اين مسئله در گذشته تأثيرات قدرتمندي در تصميم گيري هاي جمهوري اسلامي ايران داشته است، براي نمونه يك بار در بهار سال2004 و همچنين در سال بعد، موجب عقب نشيني تهران از آغاز دوباره برنامه هاي هسته اي اين كشورشد.»
متأسفانه دولت جبهه ي اصلاحات به اين نكته توجه نداشت كه دستاوردهاي عظيم و پيشرفت هاي خيره كننده ي ايران در زمينه ي هسته اي، در اوج تحريم هاي يك جانبه ي آمريكا صورت گرفته است. همراه شدن ترس از شوراي امنيت با منحصر كردن مذاكرات با سه كشور اروپايي، خود اقدام اشتباه ديگري بود كه در آن زمان انجام گرفت . معلوم نيست چرا فقط اين سه كشور( انگليس ، فرانسه و ايتاليا ) براي مذاكره انتخاب شدند؟ به هر حال دولت نهم در اين شرايط و همچنين در حالي كه تمامي فعاليت هاي مرتبط با غني سازي ايران ، به مدت دوسال و نيم به صورت به اصطلاح داوطلبانه تعليق شده بود، پرونده را در دست گرفت. هر چند كه آغاز مجدد بخشي از فعاليتهاي ايران در زمان خاتمي و پس از ورود مقام معظم رهبري به پرونده و سخنان ايشان در اين زمينه آغاز شد، اما آغاز مجدد تمامي فعاليت ها در دولت جديد و با تغيير خطوط قرمز انجام گرفت. دولت نهم با آغاز مجدد همه فعاليت ها دو خط قرمز را شكست. نخست خط قرمز شوراي امنيت و دومين خط قرمز كه نتيجه ي خط قرمز نخست است؛ خط قرمز غرب مبني بر آغاز مجدد فعاليت هاي هسته اي ايران بود . در واقع هر چند دولت مردان دوم خردادي ادعا مي كردند كه تعليق انجام گرفته داوطلبانه است، اما هرگاه بحث رفع تعليق مطرح مي شد دولت هاي غربي و آمريكا تهديد شوراي امنيت را پيش مي كشيدند.
با شكستن اين خطوط قرمز، ايران الماس خود را پس گرفت و آبنبات كشورهاي غربي را به آنان پس داد.(1) « آنها قطعنامه صادر كردند ... آنها مي خواهند ما را از حق خودمان محروم كنند. مي خواهند شمشيري را بالاي سر ما نگه دارند تا ما تسليم بشويم. البته اشتباه مي كنند. دوران اين رفتار به پايان رسيده است، بنابراين ما نگران نيستيم. آنها از اين اشتباهشان پشيمان خواهند شد.» ( دكتر احمدي نژاد – مصاحبه با روزنامه هندوتايمز – 17/5/1385)
از اين پس خط قرمز كشور در زمينه ي هسته اي، هر گونه مذاكره بر روي حقوق هسته اي تعريف شد. بر اين اساس بود كه دولت هر گونه تايم اوت ،تعليق و ... را تكرار تجربه ي تلخ گذشته دانسته و آن را نپذيرفت.
موضوع ديگر مورد توجه در سياست هسته اي دولت نهم، شكستن حصارتنگ مذاكره بود. به آن معنا كه دولت نهم با بي منطق خواندن انتخاب تنها سه كشور براي مذاكره و با وارد كردن چين ،روسيه و كشورهاي عدم تعهد به روند مذاكرات، عملاً حاميان خود را نيز وارد گود كرد.
دولت دكتر احمدي نژاد در راستاي حركت هجومي خود، خواستار عمل آژانس به وظايف و برخورد يكسان با همه ي اعضا بود .
مقامات ايران اين سؤال را در ميان افكار عمومي جهان مطرح مي كردند كه چگونه است كه با اينكه ايران و آمريكا هردو عضو يكسان آژانس
بين المللي انرژي اتمي هستند؛ اما در استفاده از حقوق و عمل به وظايف خود با يكديگر تفاوت دارند؟« بالاخره دولت آمريكا هزاران كلاهك اتمي دارد . اگر فشارهاي سياسي از آژانس برداشته شود و آژانس وظايف قانوني خودش را درست بتواند انجام دهد، آن وقت بايد گزارشي از روند خلع صلاح آمريكا منتشر بكنند.» ( دكتر احمدي نژاد – مصاحبه با شبكه CBS آمريكا – 4/7/87)
به هر حال امروز سياست هاي دولت نهم (عمل به تعهدات، اعمال حقوق ، ايستادگي در برابر زيادي گويي هاي چند كشورو... ) دستاوردهاي زيادي را درپي داشته است. ازيك طرف اين سياست ها باعث تكميل چرخه سوخت هسته اي، راه اندازي آب سنگين اراك، ورود به مرحله توليد صنعتي سوخت هسته اي و ... شده است و از طرف ديگر خويشتن داري ايران سبب گشته است كه ماهيت صلح آميز برنامه هاي ايران بر جهان آشكار شود. از آژانس گرفته تا آمريكا اكنون اذعان دارند كه برنامه ي هسته اي ايران هيچ انحرافي ندارد.(2)
مجموع اقدامات انجام شده باعث رسيدن ايران به نقطه اي غير قابل بازگشت شده است و امروز ديگر حقوق ملت ايران در زمينه ي هسته اي به صورت كامل تثبيت شده و تمامي كشورها آن را به عنوان يك واقعيت پذيرفته اند.
(1)علی لاریجانی نماینده مقام معظم رهبری در شورای عالی امنیت ملی، پس از تعلیق فعالیت های هسته ای ایران گفته بود:" مابه اروپائیان مروارید غلتان دادیم و درمقابل تنها آب نبات گرفتیم"
(2)شورای اطلاعات ملی آمریکا، گزلرشی را تحت عنوان" ایران ؛ نیات هسته ای و توانمندی ها" در ماه نوامبر سال گذشته تهیه کرد. در این گزارش اذعان شده است که ایران برنامه نظامی هسته ای ندارد.